Kerk Kroniek - deel 33 - Eerste contact met Hervormden en over voetbalkoorts en diaconie
Geschreven door Henk de Bruin.   

We schrijven 10 december 1931. Het is inmiddels 44 jaar geleden dat de doleantie in Bleiswijk heeft plaats gevonden en van enig contact tussen de beide protestantse kerken is tot nu toe geen sprake geweest. Maar nu gloort er toch wat licht aan de horizon de scriba schrijft: “De Praesis rapporteert over het bezoek van ds Bakker (de toenmalige predikant van de herv kerk in Bleiswijk) over samenwerking voor het Ned Bijbel Genootschap. Het dacht hem goed om samen met Moerkapelle een commissie te vormen bestaande uit ds Bakker ds Uitman en ds Tiemersma met een ouderling uit hun gemeente en dan in het volgende jaar een vergadering te houden, waar een geref en een herv predikant zal spreken”.
Maar de toenadering ging heel schoorvoetends Tiemersmad, elkaar aftastend wat op een heel beperkte manier mogelijk was en moest vooral niet in te hoog tempo gebeuren. Een goed voorbeeld hiervan is het volgende; kort na de ontmoeting met dominee Bakker werd dominee Tiemersma (foto) benaderd door de heer Groeneveld uit Rotterdam om in Bleiswijk te komen spreken over een vorm van samenwerking met de hervormden voor de belangen van de christelijke bond van blindeninrichtingen en daar dan indien mogelijk gezamenlijk een propaganda avond voor te organiseren, maar dat werd na overleg met ds Bakker al snel van de hand gewezen, die vond het voorlopig beter om hiervoor langs de huizen te collecteren.
De scriba schrijft: “de kerkenraad besluit na dit gehoord te hebben om geen propaganda avond te houden maar het besluit van hervormde zijde hun mede te delen”. Maar na ruim 2 jaar was er toch kennelijk weer behoefte om samen iets te organiseren. De scriba notuleerde op 3 april 1933:“De Praeses deelde mee dat ds Bakker (Herv predikant) bij hem geweeste is om te vragen hoe hij er over dacht om den vier hondersten geboortedag van Prins Willem van Oranje "De Vader des Vaderlands” op 24 april a.s. gezamenlijk te herdenken, waarop door de Praeses geantwoord werd dat hij er over op de kerkenraad zal spreken. Na bespreking hierover besluit de vergadering om dit feit gemeenschappelijk te gedenken, als dit kan geschieden in de Herv kerk omdat de ruimte in de Geref kerk of vergaderlokaal te klein is voor een gemeenschappelijke samenkomst, waar de beide predikanten als dan zullen spreken. Kan dit niet in de Herv kerk geschieden om dan ieder voor zichzelf dit feit te herdenken. De praesis zal ds Bakker hiermede in kennis stellen en verder met hem afpraten.

In de jaren 30 van de vorige eeuw begon ook in Bleiswijk de voetbalkoorts los te breken en ook op zondag. Dat was voor veel kerkmensen een grote zorg, fietsen voor plezier op zondag mocht al niet maar voetballen was natuurlijk helemaal uit 'den boze' - het ging hier hoogst waarschijnlijk om georganiseerde wedstrijdjes op straat wat ook voor nog al wat overlast zorgde. De scriba schrijft: “br J.P. B. brengt ter sprake of de kerk niet geroepen is om het voetballen Zondags tegen te gaan. Medegedeeld werd dat de Burgemeester tegen de voetbalwedstrijd maatregelen genomen heeft. De vergadering besluit om met de Burgemeester hier nogmaals over te spreken, dit opgedragen aan de Praeses en de scriba. De burgemeester deelde echter mee dat het voetballen (balletje trappen) niet kon worden verboden. Maar de wedstrijden als zodanig werden wel verboden.

Diaconale zaken anno 1934: De scriba schreef het volgende: “Een broeder welke ondersteuning van de diaconie geniet, gaat de gemeente verlaten en heeft aangeklopt bij de kerkenraad om financiële steun voor de verhuiskosten en ook indien mogelijk of ze eenige schulden voor hun rekening willen nemen. Ook is een leverancier bij de diaconie geweest of ze geneigd zijn de schuld te betalen en indien niet, zou hij maatregelen nemen dat bedoeld gezin niet vertrekken kon. Na bespreking wordt besloten dat broeder B, (diaken) den andere dag het advies zal inwinnen van een Gereformeerde Mr in de Rechten, en dat de kerkenraad aan den avond van die dag weer even zal bijeen komen, hetwelk ook geschied is, en waarop besloten is naar aanleiding van het advies van bedoelde advocaat, om geen ander schulden te betalen, daar de kerkenraad hierdoor in moeilijkheden komt en het geld van de diaconie hiervoor ook niet bestemd is. Wel zullen de kosten van de verhuizing door de diaconie betaald worden!”.
Of de genoemde broeder met zijn gezin nog uit Bleiswijk vertrokken is en wanneer, wordt niet beschreven. Het is wel duidelijk dat de problemen van deze broeder groot waren, en de kerkenraad had zich van een 'veilig' juridisch advies voorzien. Van een bijstandsuitkering of andere hulp was in die tijd totaal geen sprake en door ziekte of werkeloosheid kon het zo maar mis gaan. Ook al omdat de meeste winkeliers gewend waren om de boodschappen of andere gekochte zaken “op de lat te schrijven”. Als het dan wat beter ging met de financiën b.v. door de kinderbijslag of anderszins werd een en ander soms weer een beetje recht getrokken. Men ging het uitstellen van betalen wel ontmoedigen door in de winkels aansprekende teksten op te hangen zoals: “Wie borgen wil komt morgen, want vandaag is het een dag dat ik niet borgen mag!” Maar dit koopgedrag inperken was door de armoede nauwelijks mogelijk en het was ook wel een dorpsgewoonte geworden iedereen kende elkaar toch, het was dan ook echt geen uitzonderlijk geval want veel Bleiswijkers stonden bij de middenstand 'in het krijt'. Maar als je met schuld op je briefje wilde verhuizen was er natuurlijk wel een probleem. Over armoede is al veel geschreven in deze stukjes en soms lijkt het minder aan de orde, maar het blijft toch een steeds terugkerend refrein, deze broeder zal zijn verzoek misschien wel met de moed der wanhoop aan de kerkenraad gericht hebben, maar echte armoede drijft mensen soms in een situatie als boven beschreven.

Henk de Bruin.