125 jaar Gereformeerde Kerk in Bleiswijk
Geschreven door Hen de Bruin   

Op dinsdag 26 juni a.s. is het 125 jaar geleden dat een aantal broeders zich in Bleiswijk niet meer konden verenigen met de leer en de regels van de Ned. Hervormde kerk en kwam het tot een afscheiding die zich ook al landelijk aan het voltrekken was. Dat was in het jaar 1887. De afgescheiden kerken gingen eerst onder de naam Nederduits Gereformeerde Kerken, later onder de naam Dolerende kerk door en nog weer later toen ook de Christelijke Gereformeerde kerk zich aangesloten had werd het de Gereformeerde Kerk in Nederland (GKN) en in de volksmond 'gewoon gereformeerd'. Op die datum kwam men ook in Bleiswijk tot 'de instelling der ambten' want ook een afgescheiden kerk moet bestuurd en geleid worden door een kerkenraad. Tot 1926 werden de kerkdiensten gehouden in een zgn. schuurkerk die gekocht was van de Remonstrantse Broederschap. Daarna heeft men een nieuw kerkgebouw in gebruik genomen en daar zijn ruim 70 jaar de erediensten in gehouden. In de eerste jaren werden de diensten geleid door een lerend ouderling ook wel oefenaar genoemd. Tot en met zondag 3 april van het jaar 2011 hebben 13 predikanten de kerk kortere of langere tijd gediend. Het voert te ver om naam en tijdsduur van die dertien predikanten te vermelden, maar wie er in geïnteresseerd is kan mij hierover natuurlijk altijd benaderen. In diezelfde 125 jaar heeft de kerk in totaal 37 beroepen uitgebracht op predikanten en moesten er dus 24 bedankjes geaccepteerd worden.

Na de eerste moeilijke jaren was de Gereformeerde kerk in Bleiswijk uitgegroeid tot een stabiele en hechte geloofsgemeenschap met veel verenigingactiviteiten zoals meisjesverenigingen “Maria” en “Tryfena”, knapenvereniging “Jonathan” en jongelingsvereniging “Maranatha” met eigen clubliederen, en niet te vergeten de vrouwen vereniging met de naam “Onze Roeping Getrouw”, waar ook mijn moeder nog jaren lang lid van is geweest. De jaren gingen voorbij en echte grote problemen waren er niet, ook aan ambtsdragers ontbrak het niet want het was in die tijd nog een grote eer/roeping als je op de lijst stond om gekozen te worden voor het ambt voor ouderling of diaken. Er was zelfs een groslijst met eventueel geschikte kandidaten voorhanden. En als je eenmaal gekozen en bevestigd was kon je aanschuiven in de ouderlingen- of diakenbank (wel altijd apart), rechts van de preekstoel de diakenen en links de ouderlingen, allen met zwart colbert en streepjesbroek aan en dominee J.IJ. Tiemersma 1924/1947- weet ik me nog te herinneren - besteeg altijd het preekgestoelte met een jacquet aan (een pandjesjas met streepjesbroek). In 1940 pakken dikke wolken zich samen boven Nederland en breekt de tweede wereldoorlog uit. Een moeilijke tijd voor iedereen en natuurlijk ook voor de kerk. Vooral de laatste jaren als er aan alles gebrek is en er ook geen kolen meer zijn voor het verwarmen van de kerkzaal, is het rampzalig. De kerkafscheiding in 1944 onder leiding van prof. dr. Klaas Schilder (vrijgemaakt of vrijmaking op art. 31 van de Dordtse kerkorde) - wat gereformeerd Nederland op zijn fundamenten deed schudden en soms hele gezinnen uit elkaar scheurde - ging aan Bleiswijk voorbij. Na de oorlog komt het normale maatschappelijke leven geleidelijk aan weer opgang en neemt ook de kerk weer deel aan het dagelijkse wel en wee.

In 1947 heeft dominee C. Kamper uit Pesse (een dorp in de gem. Hoogeveen) het beroep naar Bleiswijk aangenomen, maar omdat de pastorie heel oud en in slechte staat verkeerde, en daardoor eerst nog de nodige reparaties moest ondergaan,werd aan het domineesgezin tijdelijk (een jaar lang) woonruimte verschaft op de boerderij van de fam. Cor. Biemond aan de Hoefweg. Op 1 januari 1948 wordt onder redactie van ds Kamper het eerste nummer ‘KERKBODE’ gerealiseerd wat om de veertien dagen gaat verschijnen. Uitgave: ‘Bleiswijks Boekhandel’. Later is die naam veranderd in ‘GEMEENSCHAP’, en weer later in ’MEDEDELINGENBLAD’ zoals we het nu kennen. In het begin van de jaren 1960 is de oude en steeds meer in verval geraakte pastorie gesloopt - er hebben na dominee Kamper nog twee domineesgezinnen in gewoond - en op diezelfde plaats staat nu het inmiddels weer helemaal opgeknapte en verbouwde 50-jarige domineeshuis, of pastorie zo u wilt. Zoals alle dorpen in de omgeving breidde ook Bleiswijk flink uit en was er reden genoeg om de kerk te verbouwen om meer zitplaatsen te bekomen, maar of die uitbreiding achteraf gezien nodig is geweest, is nog maar de vraag want de ontkerkelijking was toen al begonnen en deze kerk is inmiddels ook afgebroken zoals we weten. Het enige wat nog rest zijn de glas in lood ramen,die in de nieuwe kerk een plaatsje hebben gekregen naast de nooduitgangen.

Het was in de vroegere jaren de gewoonte om maandelijks de mensen te tellen die op zondag naar de kerk kwamen. Ik heb dat eens opgezocht, in januari 1949 kwamen er ‘s-morgens gemiddeld 230 mensen naar de kerk en naar de avonddienst dienst 225 mensen, over het hele jaar gerekend het gemiddelde van 473 kerkgangers per zondag. Om jaloers op te worden toch? We nemen een grote sprong in de tijd en komen aan in het jaar 1982, het jaar waar de eerste oranjebazar werd georganiseerd, eerst vanuit de oude kerk en nu alweer een aantal jaren in de nieuwe kerk. En ook dit jaar 2012 is dat al voor de 30ste keer met groot succes verlopen en kunnen met de opbrengst prachtige doelen worden gesteund. En dan komen we aan op zaterdag 13 april 1997, de dag dat de nieuwe kerk feestelijk is geopend, een prachtige kerk, die uit de omgeving wat teruggetrokken lijkt en bij binnenkomst in het dorp is het voor de vreemdeling misschien even zoeken, maar gezien de bruisende activiteiten door veel vrijwilligers op allerlei gebied, allerminst teruggetrokken uit de samenleving. Ook in de kerk is aan alles gedacht en de moderne communicatie middelen zoals beamer en een eigen website ontbreken niet, kortom een kerk die aan veel mee doet en afgestemd is op de moderne samenleving. Het omzien naar elkaar staat hoog in het vaandel, wat voor een belangrijk deel wordt ondersteund door de zondagsbrief, met de rubriek ‘wel en wee’ en ander belangrijk kerknieuws, die elke zondag wordt uitgedeeld in de kerk, nu alweer voor het 32ste jaar. Ook het vóórbedenboek in de hal van de kerk, waarin gebedsintenties kunnen worden geschreven draagt hieraan bij. Iemand die vanwege familiebezoek af en toe in de kerk komt sprak me eens aan en zei: “Deze kerk voelt voor mij als een warme deken”. Sinds 1 mei 2004 is de kerk aangesloten bij de PKN en maken we deel uit van een protestantse geloofsgemeenschap in Nederland, met een eigen identiteit, wat ook herkenbaar is aan het achthoekige beeldmerk met daarin de afbeelding van Gods hand die de geknakte rietstengels ondersteund, met de Latijnse tekst: “Arundinem Quassatam Non Confringet”, wat verwijst naar Jesaja 42 vers 3: "Hij zal het geknakte riet niet breken". Wanneer dat beeldmerk is ontstaan en wie de ontwerper is geweest heb ik nog niet kunnen achterhalen. Na ruim een jaar vacant te zijn geweest is er sinds 10 juni jl. na een feestelijke verbintenisdienst weer een ‘eigen’ dominee in ons midden, of zoals het wat plechtiger klinkt een dienaar des Woords, ds Marieke E.J. den Braber. Dat geeft een goed gevoel en zijn we als kerk weer compleet, we hopen onder haar leiding en met elkaar op een gezegende tijd.

Honderdvijfentwintig jaar Gereformeerde Kerk in Bleiswijk. Een lange tijd, het overspant bijna twee generaties en zeker een gedenkwaardig feit om even bij stil te staan, waarin veel is veranderd ook ten goede. Er is veel waar we blij en dankbaar voor moeten zijn want niets is vanzelfsprekend, maar als onze voorouders/ouders mee konden kijken zouden ze ons wellicht nu op de schouder tikken en aanspreken over bijvoorbeeld de zondagsheiliging en het verzuim van het bijwonen van de erediensten, wat in die jaren zo streng (als het even kon twee maal per zondag) werd nageleefd en de vacatures in de kerkenraad waardoor ook de pastorale zorg onder druk komt te staan. Maar de tijden zijn veranderd, de kerk is niet in de tijd stil blijven staan en sommige inzichten zijn daardoor ook veranderd of noodgedwongen bijgesteld. We leven nu in een tijd waarin met grote regelmaat (vooralsnog in de grote steden) de kerken hun deuren moeten sluiten of worden gesloopt door leegloop - de berichten daarover zijn verontrustend. En in een somber moment denk je; ‘als het zo blijft doorgaan komt het misschien met veel dingen niet meer goed’. Voor héél veel mensen is het leven erg onzeker geworden. Eén ding is echter wel zeker, Christus zelf zal voor Zijn Gemeente zorgen en haar blijven onderhouden en bewaren, door alle tijden heen waar ook ter wereld en in welke vorm of hoedanigheid, want Hij heeft zelf gezegd: “En zie, Ik ben met u, alle dagen, tot aan de voleinding der wereld.” Met die belofte kunnen we de toekomst als kerkelijke gemeente van Bleiswijk, ook na deze 125 jaar, hoopvol en met vertrouwen tegemoet gaan.

Henk de Bruin.